Schildwachtklierprocedure

De schildwachtklierprocedure is een methode ontwikkeld om bij patiënten met borstkanker de schildwachtklier af te beelden. Dit maakt het mogelijk om deze klier(en) heel selectief te verwijderen voor verder microscopisch onderzoek door de patholoog-anatoom. Deze methode heet het schildwachtklieronderzoek of de sentinel node procedure.

De schildwachtklier (ook wel poortwachtklier of sentinel node genoemd) is de lymfeklier*, meestal in de oksel gelegen, die het eerste opvangstation is van de lymfe-afvloed van de borst. De naam geeft zijn functie al aan: deze klier vormt de toegang tot de andere lymfeklieren.

*In sommige gevallen zijn het meerdere klieren.

Het doel van het onderzoek is deze eerste lymfeklier, waarnaar de tumor zich kan uitzaaien, op te sporen en af te beelden. Het onderzoek is ook bedoeld om beslissingen te kunnen nemen over het behandeltraject. In het verleden werden bij borstkankerpatiënten alle lymfeklieren in de oksel verwijderd; het zogeheten ‘okselkliertoilet’. Verwijdering van alle lymfeklieren kan voor de patiënt echter onaangename bijwerkingen met zich meebrengen, zoals pijn in de oksel, een opgezette arm, moeite met bewegen.

Door eerst alleen de schildwachtklier te verwijderen en op tumorcellen te onderzoeken blijft, bij afwezigheid van uitzaaiingen in deze klier, de chirurgische ingreep beperkt.

• Indien de schildwachtklierprocedure wordt uitgevoerd op een dag dat u niet wordt geopereerd, kunt u voorafgaand aan dit onderzoek gewoon eten, drinken en eventuele medicijnen innemen. Indien de
  schildwachtklierprocedure wordt uitgevoerd op een dag dat u wel wordt geopereerd, dient u de instructies te volgen die staan vermeld in de operatiefolder. Deze folder ontvangt u voorafgaand aan de operatie.
• In geval van zwangerschap (of bij het vermoeden ervan) en bij het geven van borstvoeding vragen wij u dit tijdig, en het liefst al bij het maken van een afspraak, te melden.
• Wij vragen u makkelijk zittende kleding aan te trekken, het liefst zonder metalen onderdelen. Metalen onderdelen kunnen de procedure verstoren.
• Wilt u voorafgaand aan het onderzoek eventuele sieraden, piercings en kledingstukken waar metaal in is verwerkt, zoals ritsen en knopen, verwijderen? Dit kan het onderzoek verstoren.

Het onderzoek bestaat uit het lokaliseren en in beeld brengen van de schildwachtklier door middel van een lymfeklierscintigram. Om deze klier goed zichtbaar te maken, spuiten wij een zeer kleine hoeveelheid radioactieve vloeistof rond de tepelhof in, die met behulp van de gammacamera (stralingsgevoelige scanner, zie afbeelding) zichtbaar wordt.

U ligt tijdens het onderzoek op uw rug op een onderzoekstafel. De nucleair geneeskundige (of Medisch Nucleair Werker) injecteert met een dunne naald een zeer kleine hoeveelheid radioactieve vloeistof in, ter plaatse van de tumor of rond de tepel. Deze prik (meestal twee) voelt zoals een prik bij bloedafname. De patiënt wordt dan gevraagd de borst 5 min te masseren. Daarna wordt de camera vlak boven u geplaatst om de radioactieve lymfeklier zichtbaar te maken.

Voor een goede opname is het belangrijk dat u zo stil mogelijk ligt. Wilt u muziek luisteren, neem dan gerust uw earpods of koptelefoon mee.

Tijdens het onderzoek maken we meerdere scans. Het eerste deel duurt ongeveer 40 minuten. Daarna volgt een wachttijd van ongeveer 2 uur die u op de afdeling kunt doorbrengen. Vervolgens maken we opnieuw scans om te bekijken naar welke lymfeklier de radioactieve stof is verplaatst. Na deze opnamen markeren we de locatie van de schildwachtklier met een stift op de huid. Zo weet de chirurg tijdens de operatie precies waar de klier zich bevindt. Dit tweede deel van het onderzoek duurt ongeveer 30 minuten.

Op de dag van de operatie maken we soms nog een extra scan. Hiermee controleren we hoe de radioactieve stof zich sinds het eerdere onderzoek verder heeft verspreid. De nucleair geneeskundige bespreekt de resultaten met uw chirurg.

Het hele onderzoek duurt inclusief tussenpozen circa 1 à 2 uur.

Dit onderzoek vindt plaats op de afdeling Nucleaire Geneeskunde op de begane grond van het ziekenhuis op de dag van of een dag vóór de operatie.

U krijgt een injectie die voelt zoals een prik bij bloedafname.

U krijgt slechts een zeer kleine hoeveelheid radioactieve vloeistof toegediend. De gezondheidsrisico’s hiervan zijn minimaal.

Na het onderzoek kunt u zelfstandig naar huis. De rijvaardigheid wordt niet beïnvloed.

Wij raden u aan om de eerste 6 uur na de injectie afstand te houden tot anderen, met name tot kleine kinderen en zwangere vrouwen. Dit om te voorkomen dat zij onnodig aan straling worden blootgesteld.

De radioactieve vloeistof wordt speciaal voor u besteld en klaargemaakt. Wij vragen u daarom op tijd aanwezig te zijn in verband met de beperkte houdbaarheid van het toe te dienen preparaat.

Ook bij een zorgvuldige planning lopen zaken weleens anders dan voorzien. Wanneer er aanleiding is om de planning aan te passen, brengen wij u hier tijdig van op de hoogte. U krijgt dan ook een idee van de duur van de eventuele vertraging.

Wij staan voor u klaar. Het is belangrijk dat u het ons laat weten als u vragen heeft of zich zorgen maakt.

• Bij spoed zijn wij 24/7 bereikbaar op 030 – 225 0910.
• Op ma. t/m vr. is de mammacare verpleegkundige bereikbaar voor korte vragen van 09.30 tot 10.30 uur en van 14.00 tot 15.00 uur op 030 – 721 0109.
• Voor algemene vragen kunt u ook een E-consult indienen via het patiëntportaal of een e-mail sturen naar poli@alexandermonro.nl.