Schildwachtklierprocedure (sentinal node procedure)
Een schildwachtklierprocedure is een operatie waarbij de chirurg de schildwachtklier opspoort en verwijdert. Dit is belangrijk om te onderzoeken of er uitzaaiingen van de borstkanker in de lymfeklieren zitten.
De schildwachtklier is de lymfeklier die als eerste het lymfevocht opvangt uit het gebied waar de tumor in de borst zit. Kankercellen kunnen zich via dit lymfevocht verspreiden en komen als eerste in de schildwachtklier terecht. Daarom wordt deze klier ook wel poortwachtersklier of sentinel node genoemd.
De plek van de schildwachtklier verschilt per persoon en hangt af van waar de tumor zich bevindt. Meestal ligt de schildwachtklier in de oksel, maar soms kan deze zich ook rondom het sleutelbeen of borstbeen bevinden. Soms zijn er meerdere schildwachtklieren.
De arts kan een schildwachtklierprocedure voorstellen als u invasieve borstkanker heeft. Met deze procedure kan in ongeveer 95% van de gevallen vastgesteld worden of er uitzaaiingen in de lymfeklieren zitten.
Is uit eerder onderzoek al duidelijk dat er kankercellen in de lymfeklieren zitten? Dan krijgt u geen schildwachtklieronderzoek.
Voorafgaand aan de operatie wordt een kleine hoeveelheid radioactieve vloeistof in de borst gespoten, meestal dezelfde dag of de dag ervoor. Dit voelt niet pijnlijk. Via het lymfevocht komt de vloeistof in de schildwachtklier terecht en wordt die zichtbaar op een speciale lymfescan.
Tijdens de operatie gebruikt de chirurg een apparaatje om de radioactiviteit te meten en zo de schildwachtklier(en) op te sporen. Soms wordt ook blauwe inkt rond de tumor geĆÆnjecteerd, waardoor de lymfebanen zichtbaar worden.
De schildwachtklier wordt via een kleine snee onder in de oksel verwijderd. Als de klier bij het borstbeen ligt, wordt deze ook verwijderd.
De patholoog-anatoom onderzoekt de verwijderde klier onder de microscoop om te zien of er kankercellen in zitten. Meestal is de uitslag binnen 5 tot 10 dagen bekend.
Bij ongeveer 3 van de 4 vrouwen worden geen kankercellen in de schildwachtklier gevonden. De kans is dan groot dat er ook geen uitzaaiingen zijn in de rest van de lymfeklieren. In dat geval is meestal geen verdere behandeling aan de oksel nodig en is de kans op genezing groot.
Soms lukt het niet om de schildwachtklier te vinden. In dat geval bespreekt de chirurg vooraf met u of het nodig is om tijdens de operatie alle lymfeklieren in de oksel te verwijderen.
Als er wƩl uitzaaiingen in de schildwachtklier zijn gevonden, adviseert de arts meestal een aanvullende behandeling. Dit kan bestraling van de oksel zijn of een operatie waarbij alle lymfeklieren in de oksel worden verwijderd (okselkliertoilet).
Bij een kleine uitzaaiing (micrometastase) is aanvullende behandeling niet altijd nodig. Dit hangt af van de kenmerken van de borstkanker.
De schildwachtklierprocedure geeft een kleine kans op complicaties, zoals een verminderd gevoel rondom het litteken. De kans op lymfoedeem (vochtophoping) is klein, maar een tijdelijke vochtophoping (seroom) kan wel voorkomen.
Bij een gunstige vorm van borstkanker is de kans op uitzaaiingen in de oksel erg klein, waardoor de schildwachtklierprocedure soms achterwege kan blijven. Bespreek dit met uw arts of verpleegkundig specialist.
Het kan ook zijn dat u wordt uitgenodigd om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek naar het eventueel weglaten van deze procedure.